Artificial intelligence gaat onze banen veranderen, maar waarschijnlijk niet op de manier waarop het debat soms wordt gevoerd. De vraag is niet alleen hoeveel banen AI zal laten verdwijnen. Een interessantere vraag is hoeveel onderdelen van ons huidige werk straks door AI kunnen worden uitgevoerd.
De International Labour Organization publiceerde in 2025 een wereldwijde analyse naar de blootstelling van beroepen aan generatieve AI. De conclusie is genuanceerd. Ongeveer één op de vier werknemers wereldwijd werkt in een beroep dat in enige mate aan generatieve AI is blootgesteld. Tegelijkertijd verwachten de onderzoekers dat transformatie van werk waarschijnlijk veel vaker zal voorkomen dan volledige vervanging van banen.
Dat verschil is essentieel. AI neemt misschien niet je baan over, maar AI kan wel steeds meer taken binnen je baan overnemen. Teksten schrijven, informatie verzamelen, gegevens analyseren, rapporten samenvatten, presentaties voorbereiden, plannen maken en routinematige kennisvragen beantwoorden. Activiteiten waarvoor kenniswerkers jarenlang ervaring moesten opbouwen, kunnen steeds vaker gedeeltelijk worden ondersteund of uitgevoerd door technologie.
Ook onderzoek van de OECD laat zien dat de vaardigheden die werkgevers vragen veranderen in beroepen die sterk aan AI zijn blootgesteld.
AI verandert niet alleen banen, maar vooral taken
Daarmee ontstaat een fundamentele loopbaanvraag. Wat is jouw toegevoegde waarde wanneer een machine een groeiend deel van je taken sneller, goedkoper en soms beter kan uitvoeren?
Misschien hebben we ons jarenlang te veel geïdentificeerd met onze competenties. "Ik ben advocaat." "Ik ben marketeer." "Ik ben financieel analist." "Ik ben HR-adviseur." Maar zo'n functietitel bestaat uit tientallen verschillende activiteiten, en een deel daarvan zal veranderen.
Daarom wordt het belangrijker om onder die functietitel te kijken. Waar ben jij werkelijk goed in? Misschien ligt jouw talent niet in het schrijven van het rapport, maar in het stellen van precies de juiste vraag. Niet in het analyseren van alle gegevens, maar in het herkennen welk probleem werkelijk moet worden opgelost. Niet in het produceren van informatie, maar in het overtuigen van mensen om ermee in beweging te komen. Niet in het kennen van alle antwoorden, maar in het creëren van vertrouwen wanneer niemand het antwoord kent.
En dan komt de tweede vraag. Waarvoor wil je die talenten inzetten? Dat is je Why.
In de afgelopen negen blogs hebben we gekeken naar onderzoek naar meaningful work, purpose, self-concordant goals, strengths use, person-job fit, job crafting en work-life balance. Tot nu toe ging dat vooral over werkgeluk. Maar AI voegt daar iets aan toe: relevantie.
Wanneer technologie steeds meer generieke professionele vaardigheden toegankelijk maakt, wordt het vermogen om te begrijpen wat jouw specifieke menselijke bijdrage is belangrijker. Dat betekent niet dat soft skills plotseling allesbepalend worden. Ook technische kennis en vakmanschap blijven belangrijk, en we zullen allemaal moeten leren AI effectief te gebruiken.
Maar alleen nieuwe AI-tools leren gebruiken is geen duurzame loopbaanstrategie. De tools zullen blijven veranderen. De fundamentelere vraag is wat jij ermee kunt doen wat waardevol is. Welke problemen zie jij die anderen niet zien? Welke mensen kun jij verbinden? Welke beslissingen durf jij te nemen? Waarin vertrouwen mensen op jouw oordeel? Waar krijg jij energie van? En welk probleem vind jij belangrijk genoeg om er jarenlang aan te willen werken?
Wat is jouw menselijke toegevoegde waarde?
Dat zijn geen vrijblijvende vragen over persoonlijke ontwikkeling meer. Het worden vragen over employability.
De toekomst vraagt daarom misschien niet alleen om mensen die steeds méér kunnen. Ze vraagt om mensen die beter begrijpen waar zij goed in zijn, wat zij belangrijk vinden en hoe ze technologie kunnen gebruiken om juist dáárin meer waarde te creëren.
Je Why vinden en je kerntalenten kennen is daarmee geen garantie dat AI je werk niet verandert. Integendeel, je werk gaat waarschijnlijk veranderen. Maar juist daarom is het belangrijk te weten wat er niet afhankelijk is van je huidige functiebeschrijving.
Wie ben jij als de taken veranderen? Waarvoor sta je? Waar ben je uitzonderlijk goed in? En welke waarde wil je daarmee toevoegen?
Misschien zijn dat wel de belangrijkste loopbaanvragen van het AI-tijdperk.
Bronnen: International Labour Organization (2025). Generative AI and Jobs: A Refined Global Index of Occupational Exposure. ILO Working Paper 140. OECD (2024). Artificial Intelligence and the Changing Demand for Skills in the Labour Market. OECD Artificial Intelligence Papers, No. 14.
Onderzoekssamenvatting: AI en de toekomst van werk
Deze blog citeert twee recente rapporten over hoe generatieve AI werk en de gevraagde vaardigheden verandert: een wereldwijde index van de International Labour Organization en een analyse van de OECD naar veranderende vaardigheidsvraag.
1. International Labour Organization (2025)
Generative AI and Jobs: A Refined Global Index of Occupational Exposure. ILO Working Paper 140. https://www.ilo.org/publications/generative-ai-and-jobs-refined-global-index-occupational-exposure
Achtergrond en methode
De ILO ontwikkelde een verfijnde, wereldwijde index die weergeeft in hoeverre beroepen zijn blootgesteld aan generatieve AI. De index is gebaseerd op bijna 30.000 concrete werktaken, meer dan 50.000 menselijke beoordelingen en expertvalidatie, en bouwt voort op een eerder ILO-raamwerk uit 2023. Beroepen worden ingedeeld in vier niveaus van blootstelling, gebaseerd op de mate waarin hun onderliggende taken automatiseerbaar zijn met huidige generatieve AI.
Belangrijkste bevindingen
Wereldwijd werkt ongeveer één op de vier werknemers in een beroep dat in enige mate is blootgesteld aan generatieve AI. Slechts 3,3 procent van de wereldwijde werkgelegenheid valt in de hoogste blootstellingscategorie, met een duidelijk verschil tussen vrouwen (4,7 procent) en mannen (2,4 procent) in deze categorie.
De mate van blootstelling hangt samen met het inkomensniveau van een land: in lage-inkomenslanden werkt ongeveer 11 procent van de werkenden in sterk blootgestelde beroepen, tegenover 34 procent in rijke landen. Dit verschil hangt samen met het type functies dat in deze economieën gangbaar is, met meer kennisintensief werk in rijkere landen.
Een belangrijke nuance van het rapport is dat blootstelling aan AI niet gelijkstaat aan baanverlies. De meeste banen bestaan uit een verscheidenheid aan taken, waardoor volledige automatisering van een beroep onwaarschijnlijk is. De onderzoekers concluderen dat transformatie van werk, waarbij een deel van de taken verandert of wordt ondersteund door AI, veel waarschijnlijker is dan het volledig verdwijnen van banen.
2. OECD (2024)
Artificial Intelligence and the Changing Demand for Skills in the Labour Market. OECD Artificial Intelligence Papers, No. 14, door A. Green. https://doi.org/10.1787/88684e36-en
Achtergrond en methode
Deze OECD-studie onderzoekt hoe de vraag naar vaardigheden in vacatures verandert in beroepen die sterk zijn blootgesteld aan AI, vergeleken met beroepen die dat minder zijn.
Belangrijkste bevindingen
De meeste werkenden die met AI te maken krijgen, hebben geen gespecialiseerde AI-vaardigheden nodig, zoals machine learning of natural language processing. Wel verandert AI de taken die zij uitvoeren en de vaardigheden die daarvoor nodig zijn.
In beroepen die sterk zijn blootgesteld aan AI, is de vraag naar management- en businessvaardigheden het grootst, waaronder projectmanagement, financiën, administratie en secretariële taken. Tegelijkertijd is het aandeel vacatures dat vraagt om management-, business-, digitale en cognitieve vaardigheden in sterk blootgestelde functies de afgelopen tien jaar met ruim drie procentpunt gedaald, vergeleken met minder blootgestelde functies.
Opvallend is dat de vraag naar bepaalde praktische, ambachtelijke vaardigheden juist is toegenomen in sterk aan AI blootgestelde werkomgevingen. Zo nam de vraag naar productiegerelateerde vaardigheden met ongeveer twee procentpunt toe ten opzichte van functies die matig aan AI zijn blootgesteld.
Interpretatie
Beide bronnen wijzen in dezelfde richting: AI vervangt zelden een volledig beroep, maar verandert wel de samenstelling van taken en de vaardigheden die daarbinnen worden gevraagd. De ILO-index laat zien hóé wijdverspreid die blootstelling wereldwijd is, terwijl de OECD-studie laat zien wát er concreet verschuift in de gevraagde vaardigheden. Samen onderbouwen ze het idee dat werk verandert op het niveau van taken binnen functies, niet primair op het niveau van hele beroepen.
Relevantie voor de praktijk
Voor coaching en loopbaanbegeleiding onderstrepen beide bronnen dat identificatie met een functietitel minder houvast biedt naarmate AI meer taken binnen die functie overneemt of verandert. Werken aan een helder beeld van eigen talenten, waarden en menselijke toegevoegde waarde, los van de huidige taakinvulling, wordt daarmee een relevantere basis voor duurzame inzetbaarheid dan het aanleren van specifieke tools of vaardigheden die snel kunnen verouderen.