Stel dat je precies weet wat je belangrijk vindt. Je wilt bijdragen aan de ontwikkeling van mensen. Je wilt ondernemen. Je wilt creëren. Je wilt maatschappelijke impact maken. Of je wilt juist vrijheid, vakmanschap en tijd voor de mensen om je heen.
Dan ben je er nog niet.
Want tussen weten wat je belangrijk vindt en je leven daarnaar inrichten, zit misschien wel het moeilijkste onderdeel: keuzes maken.
De psychologen Kennon Sheldon en Andrew Elliot onderzochten dit vanuit wat zij self-concordance noemen. Het uitgangspunt is dat doelen verschillen in de mate waarin ze werkelijk passen bij onze eigen interesses en waarden. Sommige doelen streven we na omdat we ze zelf belangrijk vinden. Andere doelen streven we na omdat we vinden dat we ze horen na te streven. Dat verschil is groter dan het lijkt.
Wanneer is een doel echt van jezelf?
Een volgende managementfunctie kan bijvoorbeeld een prachtig doel zijn. Maar waarom wil je die functie eigenlijk? Omdat leidinggeven je energie geeft en je graag verantwoordelijkheid neemt? Of omdat je na acht jaar in dezelfde functie vindt dat je nu eenmaal promotie moet maken?
Hetzelfde geldt voor salaris, ondernemerschap, aanzien en professionele status. We kunnen buitengewoon gemotiveerd zijn om doelen te bereiken die bij nader inzien nauwelijks van onszelf zijn.
Onderzoek naar self-concordant goals laat zien dat doelen die beter aansluiten bij onze eigen waarden en interesses duurzamer worden nagestreefd en sterker kunnen bijdragen aan welzijn wanneer we ze bereiken.
Daarmee krijgt het vinden van je Why een praktische betekenis. Purpose is niet iets wat je alleen opschrijft. Het moet consequenties hebben.
Weten wat je wilt, betekent nog niet dat je ernaar leeft
Misschien betekent het dat je een promotie juist níét accepteert. Dat je vier dagen gaat werken. Dat je een andere organisatie zoekt. Dat je stopt met leidinggeven en teruggaat naar het vak waar je ooit goed in was. Of juist dat je eindelijk die verantwoordelijkheid neemt waarvoor je jezelf jarenlang te klein hebt gehouden.
Dat zijn geen gemakkelijke beslissingen.
Juist daarom kan coaching waardevol zijn. Niet omdat een coach vertelt welke keuze de juiste is, maar omdat een goed coachingproces helpt onderscheid te maken tussen wat je werkelijk wilt en wat je denkt dat je zou moeten willen.
De vraag is uiteindelijk niet alleen: wat is mijn Why? De moeilijkere vraag is: leef en werk ik er ook naar?
En dan ontbreekt er nog iets. Want zelfs wanneer je weet wat je wilt bijdragen, blijft de vraag waarmee je dat het beste kunt doen. Daarvoor moeten we kijken naar talent.
Bron: Sheldon, K. M. & Elliot, A. J. (1999). Goal striving, need satisfaction, and longitudinal well-being: The self-concordance model. Journal of Personality and Social Psychology, 76(3), 482-497.
Onderzoekssamenvatting: Goal Striving, Need Satisfaction, and Longitudinal Well-Being: The Self-Concordance Model
Sheldon, K. M. & Elliot, A. J. (1999). Journal of Personality and Social Psychology, 76(3), 482-497. https://doi.org/10.1037/0022-3514.76.3.482
Achtergrond
Sheldon en Elliot ontwikkelden het self-concordance model, een theoretisch kader dat verklaart waarom het nastreven van bepaalde persoonlijke doelen wel bijdraagt aan welzijn en het nastreven van andere doelen niet. De kern van het model is het begrip self-concordance: de mate waarin een doel aansluit bij iemands authentieke interesses, waarden en identiteit, in plaats van bij externe druk, verwachtingen van anderen of een gevoel van verplichting.
Het model
Het model beschrijft een keten van vier stappen. Doelen met een hoge mate van self-concordance leiden tot meer volgehouden inzet in de tijd. Meer inzet leidt tot een grotere kans dat het doel ook daadwerkelijk wordt bereikt. Het bereiken van het doel leidt tot meer bevrediging van drie psychologische basisbehoeften: autonomie, competentie en verbondenheid, de kernbehoeften uit de Self-Determination Theory. En die bevrediging van basisbehoeften leidt op haar beurt tot een toename van welzijn, gemeten over tijd.
Met andere woorden: self-concordante doelen werken dubbel in ons voordeel. We zetten er meer energie in om ze te bereiken, en als we ze bereiken, levert dat meer welzijn op dan het bereiken van doelen die minder bij onszelf passen.
Methode
De onderzoekers toetsten het model aan de hand van drie longitudinale datasets, waarin deelnemers persoonlijke doelen formuleerden en over een langere periode werden gevolgd op onder meer doelinzet, doelbereik, tevredenheid van hun psychologische basisbehoeften en algeheel welzijn. Het model bleek in alle drie de datasets goed te passen bij de verzamelde data.
Belangrijkste bevindingen
Mensen die doelen nastreefden die goed aansloten bij hun eigen waarden en interesses, zetten zich er langduriger en consistenter voor in dan mensen die doelen nastreefden vanuit verplichting, schuldgevoel of sociale druk. Wanneer self-concordante doelen werden bereikt, ging dat gepaard met een sterkere toename van welzijn dan wanneer minder self-concordante doelen werden bereikt, ook al was de mate van inzet of het uiteindelijke resultaat vergelijkbaar.
Deze effecten bleken bovendien onafhankelijk van andere factoren die doelbereik zouden kunnen verklaren, zoals zelfeffectiviteit, het vooraf plannen van concrete uitvoeringsstappen (implementation intentions), een vermijdende doelformulering en algemene levensvaardigheden. Het is dus niet zo dat self-concordante doelen simpelweg makkelijker haalbaar zijn: de kwaliteit van de aansluiting bij iemands eigen waarden verklaart een extra deel van het effect op welzijn, los van deze andere verklaringen.
Interpretatie
De bevindingen laten zien dat het vooral uitmaakt waaróm iemand een doel nastreeft, niet alleen wélk doel iemand nastreeft of hoeveel moeite iemand daarvoor doet. Doelen die voortkomen uit persoonlijke waarden en interesses geven mensen tijdens het proces meer gevoel van autonomie, competentie en verbondenheid, en dat is wat uiteindelijk het welzijn verhoogt.
Relevantie voor de praktijk
Dit onderzoek onderbouwt dat het kennen van je persoonlijke waarden en drijfveren pas waarde oplevert wanneer dat inzicht ook daadwerkelijk de doelen bepaalt die iemand nastreeft, in werk en daarbuiten. Voor coaching betekent dit dat het helpen onderscheiden van self-concordante doelen (doelen die iemand echt zelf wil) en niet-self-concordante doelen (doelen die iemand nastreeft uit plichtsgevoel of druk van anderen) een directe bijdrage kan leveren aan duurzame motivatie en welzijn.